آنفلوانزای فوق حاد پرندگان

تاریخچه : اولين نشانه بيماري حدود 130 سال پيش در ايتاليا ديده شده است. ابتدا به علت كشتار فراواني كه در طيور به وجود آورد، آن را طاعون مرغي ناميدند. بعدها مشخص شد كه عامل اين بيماري ويروس آنفلوانزاxad است. حدود 90 سال پيش دراسپانيا اين بيماري سبب مرگ 20 تا 40 ميليون نفر شده است و در هنگ كنگ حدود 4 ميليون نفر انسان را از بين برده است. درسال 84 نوع جديدي از ويروس، بيماري آنفلوانزاي فوقxadحادxad را در پرندگان ايجاد كرد كه در تعدادي از كشورهاي اطراف ايران نيز گزارش شده است.

مقاومت و حساسيت ويروس آنفلوانزا در آب 22 درجه سانتي گراد به مدت 4 روز و در دماي صفر درجه بيش از 30 روز مقاومت مي كند. در مدفوع مي تواند در دماي 4 درجه به مدت 30 تا 35 روز و در دماي 20 درجه سانتي گراد 7 روز زنده بماند. ويروس آنفلوانزا، دماي 56 درجه را 3 ساعت و دماي 60 درجه را 3 دقيقه تحمل مي كند. در بافت ها مدتي طولاني و در كود، 3 ماه باقي ميماند. در شرايط خشكي و حرارت بالا، فوري از بين می رود. درگوشت منجمد، مدت طولاني زنده می ماند. نسبت به بسياري از پاك كننده ها و ضدعفوني كننده ها، حساس است و غيرفعال می شود.

راه های انتشار از طریق حیوانات

- پرندگان وحشی و آبزی به خصوص اُردک وحشی جزو پرندگان مهاجر بوده و از عوامل مهم به حساب می آیند .

- خوك و گراز از حيوان هاي انتشار دهنده ويروس بيماري هستند . اين ها مي توانند ويروس نوع انسان وحيوان را در دستگاه تنفس خود نگه دارند و با ايجاد تغيير درآن ها ، ويروس جديدي به وجود آورند.

- تمام پرندگان نسبت به ويروس آنفولانزا حساس هستند ؛ اما مرغ، خروس، كبوتر، بوقلمون، شترمرغ، قرقاول،كبك،اُردك،بلدرچين و پرندگان زينتي مانند طوطي، مينا، و سهره از بقيه حساس ترند. در اين ميان حساسيت بوقلمون از همه بيشتر است. خوك و انسان هم از جمله ميزبان هاي ويروس آنفلوانزا هستند.

مواردي كه سبب ميشود پرندگان به بيماري آنفلوانزا دچار شوند

- تماس با پرندگان آلوده كه ويروس را از راه مدفوع و ترشحات چشم و بيني دفع می كنند.

- كفش، لباس و دست آلوده، تجهيزات آلوده و سبد حمل طيور.

- آب، فاضلاب و جابه جايي و انتشار ويروس به وسيله باد و هوا.

- بستر و كود آلوده.

- دان و مواد خوراكي آلوده به مدفوع و ترشحات پرندگان مبتلا به آنفلوانزا.

- افرادي كه بدون رعايت بهداشت، درواحدهاي مرغداري رفت و آمد مي كنند. روستاييان بايد پرندگان خود را در محوط هاي محصور و دور از دسترس ساير پرندگان اهلي و وحشي نگهداري كنند.

- جوجه ريزي در سالنهاي آلوده قبل از پاكسازي و ضد عفوني كامل آن ها .

- عدم ضد عفونی وسایل مرغداری ، دریچه های ورودی به فارم و مزرعه .

- پركني و كشتار طيور بيمار كه سبب انتشار ويروس شده و عرضه پرندگان زنده و نمايشگاه پرندگان.

نشانه های ظاهری در پرنده بیمار

-آنفلوانزا ميxadتواند موجب كاهش مصرف دان، افسردگي، بي حالي، ژوليدگي پرها و دور هم جمع شدن پرندگان شود.

- توليد روزانه تخم ابتدا كم و به مرور كاملاً قطع مي شود. پوسته تخم مرغ در این حالت نرم می شود.

- اين بيماري سبب ناراحتی هاي تنفسي به صورت سرفه ، عطسه ، و ريزش ترشحات از چشم و بيني مي شود.

- ويروس آنفلوانزا سبب تورم صورت و سينوس ها همراه با تورم و كبودي تاج و ريش پرنده مي شود.

- ساق پا به علت خونريزي در زير پوست، تيره و كبود می شود.

- از دهان و بيني ترشحات خون آلود خارج مي شود.

علایم در اندام های داخلی پرنده

- اگر پرندگان به طور ناگهاني بميرند، نشانه هاي بيماري در اندام هاي داخلي آنها ديده نمي شود.

- پرخوني و خونريزي در پوست، كبد، طحال، كليه ، قلب و ريه پرنده ديده می شود كه البته اين نشانه ها فقط مربوط به بيماري آنفلوانزا نيستند.

- محل عبور تخم مرغ ورم مي كند وتخم در آن جا ، باقي مي ماند.

- خونريزي در زرده و له شدن و پخش آن در محوطه شكم ديده مي شود.

- ترشحات ناي ، پرخون و گاهي چركي مي شود.

حتما موارد زیر را رعایت کنید

- براي آنكه مقاومت پرنده ها در برابر بيماري بيشتر شود ، آب وغذاي كافي و تميز وxadداروهاي تقويتي(مولتي ويتامين) در اختيار آن ها قرار دهيد، محل زندگي شان را مرتب تميزكنيد، و از واكسن و داروهاي ضدانگل استفاده كنيد.

- پرنده ها را در محل هايي كه بوسيله توري يا وسايل ديگر محصور شده اند نگه داريد تا از دسترس پرندگان وحشي و آزاد پرواز دور باشند.

- غذا و دان پرنده ها را دور از دسترس ساير حيوانات نگه داريد.

- اردك ها را در بركه هاي محصور نگه داريد. البته ممكن است تغذيه آن ها در شاليزار از نظراقتصادي مفيد باشد ، ولي خطر آلودگي و بيماري آنها را تهديد مي كند.

- به ظاهر پرنده ها توجه داشته باشيد و درصورت بروز نشانه هاي بيماري حتي در يك پرنده، فوري آن را از بقيه جدا كنيد و به دامپزشكي اطلاع دهيد.

- درزمان شيوع بيماري، ازخريداري و پذيرفتن پرنده جديد، حتي به صورت هديه خودداري كنيد. در ساير شرايط هم، پرنده هاي تازه وارد را در محلي جدا نگه داريد. اگر پس از حداقل دو هفته سالم بودند آنها را در كنار بقيه قرار دهيد.

- پرنده زنده را براي تهيه غذا به خانه نياوريد. در صورت ضرورت، آن را در محلي جدا از محل نگه داري پرنده ها كه قابل شستشو باشد ذبح كنيد و پرها و ضايعات آن را بسوزانيد يا دور از دسترس حيوانات دفن كنيد.

-اين ويروس ميتواند در دستگاه تنفس، روي موها، بدن ، لباس، كفش ، دست ها و حتي وسايل همراه مانند ساعت و انگشتر شما و یا دیگران وجود داشته باشد . بنابراين از ورود غيرضروريxad افراد به مزرعه جلوگيري كنيد و براي كساني كه لازم است به پرندگان نزديك شوند ، شرايط رفع آلودگي از دست، لباس و كفش ها را فراهم كنيد. براي اين كار حداقل لازم است در ورودي مزرعه آب و صابون براي شستشوي دست و صورت، كفش ها و چرخ وسايل نقليه قرار دهيد . البته درست تر اين است كه به ويژه در زمان شيوع بيماري، درحد امكان از ورود انواع وسايل نقليه به مزرعه جلوگيري كنيد و يا از مواد ضدعفوني كننده هم براي پاك شدن چر خها استفاده كنيد.

- هرگز فضولات و كود جمع آوري شده را در كشتزار ، پاي گلدان ها و باغچه نريزيد .به ويژه در شرايط شيوع بيماري لازم است كود يا دفن شود و يا به صورت كمپوست درآيد و سپس مورد استفاده قرار گيرد. نحوه انجام اين كار را ميتوانيد از دامپروران يا دامپزشكان بپرسيد.

- درصورت مشاهده تلفات مشكوك در پرندگان خود (يعني تلف شدن پرندگان سالم ظرف كم تر از 24 ساعت و تلفات بيش از 5 درصد گله در هر روز ) ، براي جلوگيري از آلودگي ساير پرندگان و انسانها، لازم است فوري به دامپزشكي اطلاع دهيدونهايت همكاري را با آن ها داشته باشيد.

- هرگز پرندگان تلف شده را در كوچه ، جاده ، رودخانه، نهرها و بركه رها نكنيد. فوري آن ها را در كيس هاي سالم قرار دهيد و همراه با وسايل آلوده مانند كيسه هاي نايلون، دان، سبدهاي چوبي و... بسوزانيد يا به صورت بهداشتيxadدفنxadكنيد.(برایxadدفن بهداشتي، لازم است ابتدا ته گودال كمي آهك بريزيد و سپس لاشه ها را به همراه وسايل آلوده درآن قرار دهيد و روي آنها آهك بريزيد و گودال را با خاك پركنيد) اگر محل نگهداري پرندگان از جنس آجر يا چوب است بايد ابتدا با برس شسته و بعد،ضدعفوني شود. براي ضدعفوني مي توانيد از آهك زنده استفاده كنيد.

-درصورتي كه بناxadبهxadتشخيص دامپزشكي پرنده ها معدوم شدند نبايد بلافاصله پرنده جديد خريداري شود؛ بلكه ابتدا بايد مزرعه يا محل نگهداري پرندگان و وسايل را ضدعفوني كنيد . اين كار بايد 1 تا 2 هفته بعد دوباره تكرار شود و پس از گذشت 21 روز ديگر، اقدام به وارد كردن پرنده هاي جديد كنيد.

راه انتقال به انسان

- تماس مستقيم با پرندگان آلوده

- تماس مستقيم با مدفوع و ترشحات پرندگان و وسايل آلوده

- كشتن وپركندن طيور و ماكيان آلوده

- تنفس هواي آلوده به ويروس

- مراحل آماده سازي قبل از پخت و خوردن گوشت، تخم مرغ و ساير فرآورده هاي خوراكي پرندگان آلوده، به صورت خام و نيم پز

- استفاده از مواد خوراكي و آبهاي آلوده به فضولات پرندگان

-بازارهاي سنتي فروش پرندگان زنده كه ميتوانند سبب انتشار ويروس شوند؛

علایم بیماری در انسان

-نشانهxadهاxad درانسان شبيه همان آنفلوانزاي فصلي است ولي بيماري شديدتر و البته خطرناك تر است. تب، گلودرد و سرفه ، نشانه هاي اصلي و مهم بيماري اند كه مي تواند با بي اشتهايي، تهوع ، استفراغ ، اسهال ، احساس كوفتگي( دردهاي استخواني- عضلاني) لرز، سردرد ، احساس ضعف و خستگی) آبريزش بيني، گرفتگي بيني و عطسه همراه باشد.

2 -در صورت پيشرفت بيماري و درمان نامناسب، ممكن است ورم و چرك كردن شُش_ها (ذات_الريه) سبب مرگ انسان شود. دوره نهفتگي بيماري، يعني مدتي كه طول می کشد تا ويروس وارد شده به بدن، انسان را بيمار كند، يك تا دو روز است.

بدانیم که : هر گونه اخبار صحیح راجب به بیماری فوق را از دامپزشکی و معاونت امور دام جویا شوید.

تهیه و تنظیم : مجتبی سالم کارشناس ارشد دام و طیور جهاد کشاورزی گیلان

برچسبها: آنفلوانزای فوق حاد پرندگان, H5N8, بیماری مرغ و خروس, مهندس مجتبی سالم, انفلوانزای مرغ

---

شرکت خدمات کشاورزی و اینترنتی سالم...